daglegu máli er vísað í streitu sem neikvætt ástand og sá sem er “stressaður” að jafnaði talinn í verri málum en sá sem er í góðu jafnvægi og líður vel. Það er að vissu leyti rétt en þó ekki því ákveðna streitu þarf til að standast kröfur daglegs lífs og framkvæma það sem gera þarf.

Margt veldur streitu og hún er bæði jákvæð og neikvæð. Það sem veldur einum streitu hefur engin áhrif á annan hvort sem það er á jákvæðum eða neikvæðum nótum. Vinningur í happadrætti veldur streitu og vinnumissir einnig. Streitan sem þessir atburðir valda er þó misjöfn eins og gefur að skilja og hækkaður hjartsláttur og blóðþrýstingur vegna vinnings jákvæðari og að líkindum ekki eins langvarandi og væri hann vegna vinnumissis og óöryggis þess vegna.

Boðorðin 10 fyrir streitustjórnun

1. Þú skalt ekki reyna að vera fullkominn
2. Þú skalt ekki reyna að vera öllum allt
3. Þú skalt stundum skilja verk eftir ókláruð
4. Þú skalt ekki dreifa kröftum þínum of mikið
5. Þú skalt læra að segja “nei”
6. Þú skalt skipuleggja tíma þinn þannig að þú hafir tíma fyrir sjálfan þig
7. Þú skalt draga þig úr glaumnum og gera nákvæmlega ekkert af og til
8. Þú skalt ekki finna til sektar yfir því að gera ekkert eða því að segja nei
9. Þú skalt vera leiðinlegur, óaðlaðandi og druslulegur af og til.

Tekist á við vandamálið

Þegar streitan fer upp fyrir ákveðið mark og fer að valda óþægindum eða langvarandi spennuástandi er illt í efni og þörf á aðgerðum. Einkenni eins og höfuðverkir, bakverkir, vöðvaverkir, brjóstsviði, öndunarörðugleikar, hár blóðþrýstingur, þyngdaraukning/og eða þyngdartap eru það sem auga þarf að hafa á og sjáist þau er er kominn tími á aðgerðir og úrbætur. Fyrstu ráð eru að reyna slökun af einhverju tagi, fara í heit böð, læra að stjórna andardrættinum til að hafa hemil á streitunni, taka upp líkamsþjálfun af einhverju tagi, hugleiðslu, bæta félagstengslin og auka frítíma, lagfæra matarræðið og síðast en ekki síst, gera sér grein fyrir því sem streitunni veldur og hvort hægt er að minnka eða hætta því.

Dugi þau ráð ekki til þarf að grípa til annarra ráða og oft er nauðsynlegt að gera það undir stjórn sérfróðra, fólks sem hefur mikla reynslu í að takast á við vandamál af þessu tagi. Góð námskeið eru t.d. hjá NLFÍ í Hveragerði og á fleiri stöðum, þar sem fólk hreinlega endurmetur líf sitt og lærir að flokka það sem upp kemur í forgangsröð og taka á vandamálum sem valdið hafa streitu.

Þjáistu af streitu? Þá skaltu:

Fara í læknisskoðun reglulega. Því heilbrigðari sem líkaminn er því betri möguleika hefur þú á að takast á við streitu.

Fara að ráðum læknisins um það hvernig á að minnka og takast á við streitu í lífi þínu.

Borða þrjár til fjórar fremur litlar en þó næringar- og trefjaríkar máltíðir á dag.

Fara í megrun að læknisráði ef þú ert of þung/þungur.

Fara í gönguhóp. Þeir eru víða til og auðvelt að finna einn slíkan í nágrenninu.

Taka tíma frá fyrir sjálfan þig. Taktu daglega frá tíma til hvíldar og/eða þjálfunar.

Taka frá tíma fyrir ættingja og vini.

Taka þátt í námskeiðum, félögum eða öðru félagstengdu, t.d. golf, bridge, íþróttum, dansi.

Reyna að vera viðbúinn, ekki hætta í miðju kafi og þurfa svo að berjast við að ná settu takmarki í tímaþröng.

Einfalda líf þitt, ekki reyna að gera of margt.

 Setja þér raunhæf takmörk.

Læra að segja nei.

Vera tilbúin/n til að leysa ágreining. Ekki halda í reiðina.

Deila áhyggjuefnum með öðrum. Það eitt að tala við aðra verður oft til að leysa eða bæta úr áhyggjuefnum.

Ekki hafa áhyggjur af því sem þú ekki getur stjórnað eða ráðið við.

Búta stór mál niður í smærri og taka það einfaldasta fyrir fyrst. Byggðu upp árangur.

(Byggt að hluta á upplýsingum frá Guðmundi Björnssyni)

- Vigdís Stefánsdóttir.

Þessi grein birtist í Frjálsri verslun.